Frozen Moments: Architecture Speaks Back
Research & Leisure
July 22–25, 2010, Tbilisi, Georgia
Public Opening: Art, architecture, talks, concerts, field trips, and more
Artists, academics, architects, curators, economists, and residents of Tbilisi in a context-responsive summer art project in the time between the former Ministry of Highways of the Soviet Republic of Georgia and the future headquarters of Bank of Georgia:
Vahram Aghasyan, Ayreen Anastas, Ei Arakawa/Mari Mukai/Gela Patashuri/Sergei Tcherepnin, Ruben Arevshatyan, Bettina Atala, Daniel Baumann, Alena Boika, Cumbogroup, Rene Gabri, Bouillon Group, Daniel Birkenmayer, George Chakhava, Josef Dabernig, Kote Jincharadze, Didier Fiuza Faustino & Mathieu Herbelin / Mésarchitecture, Yona Friedman, William Hollister, Zurab Jalaghania, Nana Kipiani, Eva Khachatryan, Agnieszka Kurant, Vicki Lee & Next Dreamhacker / Accidental Lover BoyZ, Nikolozi, Nini Palavandishvili, Lali Pertenava, Richard Reynolds, Georg Schöllhammer, Slavs and Tatars, Sophia Tabatadze, Nestan Tatarashvili, Nienke Terpsma & Rob Hamelijnck / Fucking Good Art, Wato Tsereteli, Urban Research Lab: Gio Sumbadze, Ani Chorgolashivili & Rezo Glonti, Greg Lindquist, Tamuna Karumidze, Neli Zedgenidze & Koka Ramishvili; Urban Reactor, Jan Verwoert & Melinda Braathen, Vladimir Volnovik, Aleksandra Wasilkowska, Martin Zet
A project by Joanna Warsza
The Caucasus speaks with frozen moments. With the fall of the Communist regime, trains stopped mid-route, the cable car over one of the canyons of Tbilisi was abandoned halfway, and the housing estates of the never realized future in Mush found temporary settlers. The heritage of Soviet architecture in the region has revealed its anticipatory potential of multiple secondary uses, creative economies, and the sustainable and self-organizing policies parallelly present in the cultural discourse nowadays. The Former Ministry of Highways of the Soviet Republic of Georgia, erected in 1975 by architects George Chakhava (1923–2007) and Zurab Jalaghania is one of the most stunning buildings in the world. An example of a realized utopia (a utopie réalisable), it has been productive of an augmented reality, blending the image of the future under Communism with organic, palimpsestic architecture and the concepts of a continuous, non-master-planned environment. This three-day residency of Caucasian and international artists, architects, curators, academics, and of the Tbilisi public will offer rich and fascinating sessions of research and leisure around the multiple variations of this heterotopic place. The program includes talks, workshops, art and architecture, concerts, field trips, and roof parties. The point of departure refers to the poetics of frozen images, with its inherent potential of past and future meanings — whether the legacy of modernism, a moving and walking city, plug-in concepts, ‘back-to-the-future’ policies, and much more. For three days in July this fantastic building will become a diagram for various horizontal contributions, where one spontaneous act may radically change the project. This will also be the only public opening of the building before its renovation as the future headquarters of the Bank of Georgia. Come join us in Tbilisi!
The team of initiators:
Vahram Aghasyan, Daniel Birkenmayer, Witek Hebanowski, Eva Khachatryan, Nini Palavandishvili and Joanna Warsza
On-site talks curator: Eva Khachatryan
Design: Kasia Korczak
Producers and coordinators: Witek Hebanowski, Julia Missala, Gela Patashuri and Lali Pertenava
Produced by Other Space Foundation and the Laura Palmer Foundation Warsaw, in collaboration with GeoAIR Georgia & AICA Armenia, Institute for Real-Estate Economy and Project Management, Biberach, Germany
Sponsored by The Ministry of Culture and National Heritage of the Republic of Poland / Adam Mickiewicz Institute and the City of Warsaw, Transkaukazja, with the support of the Culture Programme of the European Union and the City of Tbilisi
Main Partner: Bank of Georgia
ruinsofourtimes.wordpress.com
The Programme of the project: Frozen Moments: Architecture Speaks Back
22 July, Thursday
11.00 Frozen Cable Car: A Welcome Speech
Urban Reactor is convinced that architecture and planning cannot be practiced in the autonomous regime. They perceive built space as a product and at the same time as a determining framework of complex technological, social, economic and political relations being in the state of permanent change and mutual influence. They are not inspired by the abstract and remote conceptions, formal complexities or engineering potentials. They are public activists with a critical stance towards their profession and the socio-spatial reality we happen to live in. They see the value of their work – concepts cultivated, techniques applied or decisions made – by the extent to which it addresses problems in the wider perspective of a socio-cultural dimension.
Public opening:17.00-18.00 Bushes: Urban Guerilla Gardening by Richard Raynolds
Through his website GuerrillaGardening.org and book On Guerrilla Gardening Richard Reynolds has met and gardened alongside guerrilla gardeners from around the world and has become something of a spokesperson for a diverse and loosely gathered movement that challenges the way we use public space today. The concept for his research is based on categorizing and framing the layers of horticultural history at a location through observation and interview; using these as inspiration for some temporary micro gardens, experiments in what might be and recreations of what has passed.
20.20 – 22.00 Retro-Futuro: Indonesian tales music set by Cumbogroup
And a Roof Cocktail
Cumbogroup is a collective of artists and musicians located in Tbilisi, which relates to the notion of ‘Cumbo’, which in Georgian slang means helper or servant (with good intentions). Cumbo is not a single work or project, but a general position towards the culture and life.
23 July, Friday
Tbilisi produces every year approximately 400.000 tons of waste. It’s a mixture of household and business wastes and other industrial trashes. Neither is there any control of the amounts and contents being dumped nor are there any technical features for the protection of the environment. All toxins directly affect soil, groundwater, surface water, air and food-chain. A waste dump as such goes through different life cycles. In general we can say that by different metabolic, processes all organic contents are being consumed and in the end only minerals and metals will be left. This process is of degradation needs certain conditions and produces different outputs. The theoretical excurse on site will focus on the vision of waste-dumps as organisms and on understanding their metabolisms with the different processes and outputs.
12.00-13.00 A visit at the Kamikadze loggia and a short lecture on the inherent logic of extensions in the Caucasus and a presentation of the New Map of Tbilisi
by Gio Sumbadze / Urban Research Lab / New Map of Tbilisi
Urban Research Laboratory is a platform serving the visual arts by enlarging their exhibiting contexts, finding locations for various multimedia and non-media interventions, integrating art with the architectural landscape, acoustic contexts or urban conditions. URL serves also as an archive because of fast growing destructive processes of the architectural heritage from the end of the last century such as the soviet infrastructure. URL is also building a database for Tbilisi social housing of the “mikro-raions” (microdistricts), by collecting the technical data about the architect’s concepts, the construction processes, or the particular locations.
16.00-20.30 Afternoon Talks Program: Outopias?!
Held in English
The three tasks of modernity: meet its ghosts, break the chain and hear the things talk. Some thoughts on the art of bearing witness, the politics of interrupting tradition and the craft of translating between sense and nonsense as practical challenges set by an unfinished modernity.
16.40-17.10 Nana Kipiani “Give Me Future Today” (Vladimir Mayakovsky)
In an attempt to find the roots of Chakhava’s building from 1970’s we will go in several directions starting from an overview of the Middle Age organic city tradition using the example of Tbilisi, to the Soviet organic and “paper architecture” of 1920-1930’s, to Tbilisi avant-garde in visual arts and poetry of the same period. In addition, we will also examine briefly the politics and urban ideas of 1960-1970’s.
The true Utopias are those, which are realizable. To believe in a Utopia and to be, at the same time, realistic, is not a contradiction. Yona Friedman
The visions inspired deployed since the Fifties by Yona Friedman have more recently been met by reality, and at the same time, to some extent, rehabilitated his work. Let us question then the future, the concept of the city of the third millennium, via an interposed screen inside a building, set up in 1975, which constitutes a fragment of Ville Spatial carried out.
“Didier Fiúza Faustino’s work (…) indistinctly is using genres in a way that summarizes an ethical and political attitude about the conditions for constructing a place in the socio-cultural fabric of the city. Spaces, buildings and objects show themselves to be platforms for the intersection of the individual body and the collective body in their use. Each project represents a concept that subverts the social context, in which seeing is experimenting beyond submission to the dichotomy of the rules that normally mark out public space and private space. The body is recentred on the basis of the social implications of the space, alerting people to the dangers of subjecting it to an ambiguity of representation that may contribute towards their forgetting its identity. (…)”
João Fernandes (Director of the Serralves Contemporary Art Museum, Lisbon, Portugal)
19:20 – 20.00 Reflections on a Post-Everything Context by Ayreen Anastas and Rene Gabri
Post-Modern, Post-Apartheid, Post-Soviet, Post-Communist, Post-Socialist, Post-Colonial, Post-Feminist, Post-Identity, Post-Capitalist, Post-Democratic, Post-Crash, Post-Post. The two artists will attempt to touch on their own research over the last 10 years while connecting to the first day of talks. They will also attempt to outline a few questions, which they consider important both in the context of our collective research as well as any effort to develop a practice in a post-everything context.
20.30 Fucking Good Art Going Up Going Down
An informal dialogue about elevators, architecture, art, exorcism, fame and
glory, power and decay, and about an ant that meets a sugar cube and
decides to dedicate its life to it.
*From “The Ant, Respect and Fame”, by Anton Koolhaas (Rem Koolhaas’
father, who was a well known Dutch fables writer).
21.30 Live set by: Accidental Lover Boyz
Any cybernetic System with a program of “Free will” inside of it – is a STRATEGY. Sokomuzika is a system. Accidental Lover Boyz is a free will. The Sound is a STRATEGY. Any building is an organism. Organism that uses free will as a battery for its own existence is an ARCHITECTURE. Join our battery Sound inside the dying organism on the 23d day of this month.
ELY (Accidential Lover BoyZ) is a smART GROUPware, located in the “concrete jungles” of the Second World, a living organism, new concept of the smArt Group which will survive in the cold Offline Network disconnections like a Virus.
24 July, Saturday
10.00-12.30 Vahram Aghasyan Remains of the Future: the Potential Secondary Uses, a workshop and a presentation (with a break)
The workshop will be held on the bases of the improvised archive of the building of the former Ministry of Automobile Roads of Georgia part of which will be exhibited in the building. The archive was collected with Nini Palavandishvili, Lali Pertenava, Ana Bejanashvili, Gogiko Sakvarelidze with the generous support of Chakhava family and Zurab Jalaghania. This is the first attempt to initiate an archive of the building after the great fire that took place in the studio of George Chakhava in 2008 destroying projects, models, blueprints, photographs and other related materials. The workshop consists of presentations, discussions and will sum up with a proposal for a hypothetical alternative usage of the building.
13.00 – 14.00 Romancing the Peaks of Polyglots / Slavs and Tatars (Part 1)
A visit to the tombs of two star-crossed lovers–Aleksander Griboyedov and Nino Chavchavadze–at the top of Mtatsminda Pantheon. A famous 19th century playwright and diplomat, Griboyedov was the author of Горе от ума (Gore ot uma), a play of manners whose robust title travels business-class from the original Russian to the scrappier shores of the English economy in Woe from Wit. Using the salutary tale of Griboyedov’s and Chavchavadze’s romance, the walk will touch upon Georgia’s complex rapport with its northern and southern neighbors, respectively Russia and Iran.
Afternoon talks program: Ruins of our times / Case studies
16.00-16.30 Slavs and Tatars KIDNAPPING MOUNTAINS (Part 2)
Kidnapping Mountains is a playful and informative exploration of the muscular stories, wills, and defeat inhabiting the Caucasus region. Addressing the complexity of languages and identities on the fault line of Eurasia, Kidnapping Mountains is a performative investigation of realpolitik, cultural affinities, and imagined pasts and futures found in Geography’s case study of complexity otherwise known as the Caucasus. The talk is inspired by the research for the eponymous book, published by Book Works, and the exhibit at Netwerk Center of Contemporary Art in Aalst, Belgium.
16.40-17.10 Alena Boika Progressive Nostalgia: between glamour and lace curtains
On the ruins of any empire, something new is always springing up; it is inevitable. The USSR was the powerful empire, and its collapse brought forth an appearance of the different forms of a chaos, organized with a different level of order and the absurd. Belarus is a unique country, where the ruins of an empire gave birth to attempts to create a new one, but in the frames of one, not so big, but extremely closed country. The Empire, where ideology and history are created from the timid remains of the former and, the decisive asseverations of new principals and slogans. The words sound proud and stately, but visuality is falling apart, notable to endure the disharmony of fake constructions.
17.20 – 17.50 Ruben Arevshatyan Open-Air Hall of Cinema Moscow in Yerevan
Parallel to the intensive sociopolitical, economic and cultural developments that were taking place in post-soviet Armenia within these last 15 years Yerevan and some other cities of the republic have been experiencing drastic transformations of urban spaces. Construction of new buildings, gentrification of big districts has been developing with tendentious annihilation of public zones in the city and corruption as well as complete destruction of late Soviet modernistic architecture. Cinema Moscow is one of such buildings that has recently generated around itself an active public discourse and a social movement which has turned into a battleground of world-views between various social groups, the government and the church. What are the reasons and historical premises of such a confrontation? Why is Soviet modernistic architecture being considered as a “potential threat” for evolving neo-liberal economic, political and cultural systems in post-ideological Armenia? What could be the tactics and strategies for regaining public spaces?
18.10-18.40 William Hollister The Czech National Museum Headquarters: a brief history of the adopted use of a dated structure.
The Czechoslovak Federal Parliament was built around the former Czechoslovak Stocke Exchange in the 1960s. When Czechoslovakia ceased to exist, Radio Free Europe took it over. After 9- 11, it became perceived as a terrorist target; RFE moved out. It has now become the headquarters of the Czech National Museum. This very brief history of the changing uses of a single building will be offered for comparison to the Tbilisi story. When governments collapse, what sort of institutions can fill the space?
Our history is written by architecture, which is permanent action and we do not have to be like deaf witnesses in this process. The memory of my generation contains 20-20 years both of the Soviet and the independent era. We are part of these changes: the political system as well as our environment – nature, architecture, urbanism etc. Can we be an active part of the subversive preservation? At times when developers claim creative destruction, how shall we think preservation as a civic practice?
19.30-20.00 Niko Japaridze Dream West – Imagine Soviet / Imagine West – Dream Soviet
Architectural landmarks are under threat across the post-Soviet space, from 18th-century houses to Constructivist creations to grand Stalinist buildings, as well as great works of the 1970s. The cityscapes of the post-Soviet space are taking on a ‘Disneyland Quality’ mostly due to the practice of replacing historical buildings with modern structures built in concrete and disguised by a mock facade in a quasi-historical style. There is an urgent need to look at the historical causes of this situation and to explore new impulses that can divert this unfortunate direction in architectural ideas. It took a long time for the local community to recognize the importance of The Ministry of Roads building, not only as a Georgian landmark but as a crucially important edifice in the context of a worldwide history of architecture.
21.30 Flying Ministry – An Action by Agnieszka Kurant
25 July, Sunday
16.00 Vladimir Volnovik: What is to be Undone? (a concept for a final discussion)
The artist Vladimir Volnovik was asked to propose something for the series of events entitled And And And, which compose a part of the upcoming dOCUMENTA (13). He has proposed a final discussion involving all of the participants of this event and contributed the following question: If architecture has been at the center of the most utopic and dystopic of projects in the 20th and early 21st century – what are artists, architects, thinkers, and activists doing today to undo, rethink, or reevaluate the gestures, unexamined potentialities, or dire consequences of these projects? Read Vladimir’s letter!
Ministry of Transportation and Automobile Roads of Georgia
An icon of Caucasian architecture, the former Georgian Ministry of Highways (საქართველოს საავტომობილო გზების სამინისტროს შენობა), was designed by architects George Chakhava (1923-2007) and Zurab Jalaghania for the Ministry of Highway Construction of Georgian SSR and accomplished in 1975. From the very starting point the building was more of an achievement of one own’s vision than the realization of the necessity. Chakhava was not only an architect but also the vice-minister of highway construction. As such, he was not just his own client; he could also manage the accomplishment of the project. In the country with the communist system subordinating the economy to politics, the budget of the project was officially reduced of 70% not to stick to the obligation to consult it with Moscow, where a visionary proposal would be more than rejected. For the site of the project the architects chose a former garbage stock in-between the two steep rocks. The steepness of the place allowed the least support possible with the ground.
After the collapse of USSR, the Ministry offices moved out in the beginning of this century. In 2006 the building was bought by The Bank of Georgia. The premises having quite a poor image both in Tbilisi and in Caucasus (due to the general refusal of the socialist era and so forth the modernism at large) and the renovation costs being very expensive – BoG became hesitant to the idea of moving the headquarters there and planned to sell the building.
Nevertheless this spring (April 2010) the board of the Bank, influenced mostly by the recent architectural plans of Rem Koolhas (THE INTERLACE, SINGAPORE, 2009 – A new typology for tropical living in Singapore) and by the recent, general attention to it especially among a new and international generation of artists and architects – decided to start the renovation and the construction immediately in July 2010.
The site, overgrown with vegetation, reflecting the tradition-rooted Georgian palimpsest and self-organised modes of building, blends the nature with the image of the future under the communism. The building was also meant to stand in harmony with the mountain villages. Chakhava has been always fascinated by ability of Georgians to adapt their living houses on the expressive landscape of the mountains and nature in general. Mastering the complicated relief has become a central theme of his work and clearly it is reflected in this building. The structure consists of a monumental grid of interlocking concrete forms, five horizontal parts of two storeys each seeming to stand on top of each other. The design is echoing various and multiple utopic concepts in architecture and culture theory, one of them being El Lissitzky Horizontal skyscrapers (Wolkenbügel) or Ville Spatiale by Yona Friedman, who didn’t mean to displace the city, but to raise a second city above the existing one (Friedman and Chakhava were both born in 1923). Chakhava’s other reference was a forest, with the cores as the trunk and the horizontal parts as the crowns, so as to provide a lot of free space for other living beings and nature. The site also brings to mind the work of the Japanese Metabolists, whose flexible, and expandable structures built in the ‘60s evoked processes of organic growth. With its unrealistic and multi-extensional structure, the building seems to be a phantom of the visionary post-soviet heritage, a reference to the complicated legacy of modernism, an unintended tribute to the most recent, early-capitalist intuitive architectural changes in the urban environment of Tbilisi, and the mark of the multilayered, palimpsestial Tbilisi.
A context-responsive project as a convergence of theorizations of site, off-site, locality, glocality, public space, context, time, incidents and other possible factors
The starting idea of the project is a context-responsive dialogue with the site of the former Ministry. Invited artists, curators, engineers, architects, geographers and performers are asked to reflect on the structure of the building based on a chosen researched subject that will be later transferred in the form of contribution for the reader. The project will last for a week and will go against the materiality of the exhibitions, offering a context-response reaction to the site, its temporal, political, symbolic or architectural values in various forms (talks, filed trips, architectural structure, actions etc).
The set of contributions are meant to integrate with the building, often using the found materials, and presenting a multi-faceted picture of that site’s deterioration and its existence as an urban utopia/dystopia and its potential near future. The project will happen in the gap in-between the previous public and socialist function of the Ministry (Mintry of non-existent highways) and the future, privately run premises of the bank. The event will be in fact overlapping with the beginning of the constructions, which put of in the certain risk of improbability. The project will also offer the public access to the premises for the very first time.
Horizontal and partcipative research. The building as the diagram (one spontaneous contribution may radically change the project)
The project will also seek its basis in the idea of horizontality in research, a re-redistribution of roles and decision-making processes that counters the now classical scheme for how exhibitions are to be curated (a top-down one revolving around the curator as originator of the framework and meaning of the project). My artistic and curatorial task is to establish that scheme and to direct an event/research/publication platform where even one spontaneous contribution may radically change the project itself. Apart from its rich content, the project will serve as a platform for reflection on various modes of collaborative practice and will be a localised critique of all given circumstances.
Concept of the project by Joanna Warsza
Tag clouds of the possible ideas to be researched or feedback (please add)
Incidental architecture: determined by emotional, and temporary materials as they come, the building as it comes, including the on-going construction and its functions and a possible influence on the project (the final decision where in which part the project will take place will be taken in June).
http://escholarship.org/uc/item/1c05m0mn
Learining-from policy / Marion von Osten
Architecture Without Architects—Another Anarchist Approach
How to give, how to take, and how to take away
http://www.e-flux.com/journal/view/59
Architecture & Nihilism: On the Philosophy of Modern Architecture
Massimo Cacciari
http://ifile.it/fambhnw/Cacciari-%20Architecture%20%26amp%3B%20Nihilism.pdf
Spaces Speak, Are You Listening? Experiencing Aural Architecture
written by Barry Blesser and Linda-Ruth Salter
Public Spheres After Socialism By Angela Harutyunyan, Kathrin Hörschelmann, Malcolm Miles
Cognitive Maps and cognitive learning experience
http://en.wikipedia.org/wiki/Reuven_Feuerstein
Performativity of architecture
Post-soviet landscape
Subversive preservation
At times when developers claim creative destruction, how to think preservation as a civic practice?
Socialist competence
What is to be learned from the socialist city, and what is to be remembered?
Dis/orientation
How much dis/orientation a city needs? (On maps and other types of tools).
Emergency and self-organisation
How to think sustainability as a social competence?
Buildings life after life
How to learn from incompatible contexts and how to give back?
Agonic space – public art and its contexts
How productive is architecture today? (On the position of architecture in the social division of labour).
Links (to be completed):
Vahram Agasyan (a work on the legacy of modernism)
Urban Research Lab – work by Gio Sumbadze
Former West research platform
http://www.formerwest.org/research-seminars
An Exhibition: Star City – Future Under Communism
http://www.nottinghamcontemporary.org/art/star-city
The website of the project (to be completed)
some links
Transportation Ministry, May 2010.
Photos by Sopia Tabatadze
http://picasaweb.google.com/Sophiatabatadze/TransportationMinistryMay2010#
Photos by Nini Palavandishvili
http://picasaweb.google.com/designini/MOTO52o1o#
Photos by Daniel Birkenmayer
Project Participants
Vahram Aghasyan (b. 1974) lives and works in Yerevan/Armenia. Vahram analyses the cultural and socio-political changes through the images of contemporary ruins and post-Soviet entropy: never completed social-housing projects in Mush, near Gyumri, deserted bus stops from the 1960s, or the lost glamorous future of Turkish gated communities. He has shown internationally in the 10-th International Istanbul Biennial, the Museum Kiasma in Helsinki, First Contemporary Art Biennale Of Thessaloniki. His works has also been shown in “Contemporary video art from Armenia” Musee d’art Contemporain, Lyon, and the group show “Resistance through art” in the Armenian Pavilion at the 51st Venice Biennale 2005.
As a part of Frozen Moments Vahram initiated an archive of the building after the great fire that took place in the studio of George Chakhava in 2008 destroying projects, models, blueprints, photographs and other related materials.
Ayreen Anastas is often not exactly herself and thus feels fields of attraction pulling her to and away from that same self. She is not very good at getting to the heart of things nor does she trust words to do so for her. She often wonders, what is the meaning of a biography without a life. Her method is repetition without boredom. She slightly suffers from the English language, yet she intensely loves you and has little or no worries in letting you know. To write by fragments: the fragments are then so many little stones on the perimeter of an unrecognizable geometric figure: she spreads herself around: her whole little universe in crumbs; at the center, what?
Ei Arakawa/Mari Mukai/Gela Patashuri/Sergei Tcherepnin presents the cinematic performance “Autocenter Speaks Back” at the balcony of the former Georgian Ministry of Transport. Ei Arakawa (b. 1977, Japan) almost always works in a group. Involving simple building materials, video, choreographed sequences and printed banners and posters, the performances he organizes address particular domains of identity – spectacular rock stages, USA alien status, Japanese historical avant-garde, Gay riots, and the administration of artist singularities. Yet, the group tries to leap/leak from these, continuously and temporarily. Ei Arakawa’s exhibitions/performances have taken place at Performa07, New York; Yokohama Triennale, Japan; New Museum, New York; The Power Plant, Toronto; ICA, London; Kunsthalle Zurich, Switzerland; and University of Michigan Museum of Art, Ann Arbor.
Gela Patashuri’s work is always process oriented since the early performances at the ruined Hotel Tbilisi to all Daniel Baumann’s Tbilisi series since 2004. He refused the diploma of the Academy of Fine Arts in Tbilisi denying the institutional legitimisation of the art education.
Daniel Baumann – Swiss curator, initiator of Tbilisi 1,2,3,4,5,6 Art Event Series. Supporting the project with his remote absence.
Ruben Arevshatyan is an artist, art critic, and independent curator. Graduated from Yerevan Fine Arts and Theatrical Institute, department of sculpture. Teaches art history at the department of Fine Arts in the Armenian Open University. In the period of 1997-2004 artistic director of Hay-Art cultural center, Yerevan. Since 2005 member of AICA Armenia. Author of numerous critical texts in local and international magazines and publications. His critical articles concern the current problems of Armenian contemporary art, architecture, art theory and art education. Member of the editorial board of www.red-thread.org e-journal. Curator and associate of local and international projects like “Great Atrophy”, “Parallel Reality”, “Three Tendencies”, “Adieu Parajanov”, “Local Modernities”, “Sweet 60s”, etc…
Ruben’s project for Frozen Moments is questioning the geometry of the building, as the most striking and emphasized component of the architecture of Ministry of Transport, which despite its organic essence in a certain way subdues the surrounding reality to the perspective of its under 90 degrees repeatedly intersecting horizontal volumes.
Project inverts once again the attracting facades of the building to its interiors proposing an imaginary passage from one volume to another providing at the same time new perspectives to observe the reality.
Bettina Atala. My name is Bettina Atala, and I was born in Saintes, France in 1977.
I very much enjoyed going to elementary school, to junior high, and then to high school. I practiced a variety of activities, such as rock climbing, kayaking, or going to the theatre at the youth center in Caen. I would often go to the cinema, mostly to the Lux, which was close to my house. I passed my final high school exam on my first try in 1995. It is around this time that I left for Paris to register at the university. I spent my time in bars, exhibitions, and in libraries. I failed the entrance exam to a film school in Brussels twice. I then became a dishwasher in the university restaurant, then later a letter carrier in Paris’ 11th arrondissement. At the beginning of the century, I got a B.A. in Cinema. Not long afterwards, I met the Performance Group Grand Magasin (Pascale Murtin & François Hiffler). We received a grant to go to Japan, so I took a plane owned by the company Japan Airlines in order to reach the Villa Kujuyama in Kyoto. Here, we shot several films and frenetically used public transportation. Once back in France, we created 5 perfromances together.
At age 30, I decided to direct the film season 1 episode 2, which was projected in my presence at the Centre Georges Pompidou. At the moment it is part of the Ministry project in Tbilisi. To this day, I still do not have my driver’s license.
Alena Boika is a person with an over sensitive feeling of justice and truth. She was born in the Soviet Union, in Belarusian SSR. Early realizing a falsity of the current system, she declared the necessity of the permanent revolution, as the only possible form for creative being. From 16 till now she is looking for ways to improve the societies/communities/mentalities. The best way to do so, she discovered, is in Art. Following the principle “The only free person could be happy”, she left her house, parents and country, and declared that was born to be happy, – the main socialist and Christian slogan. She does, or tries to do only the things she admires and believes in; they are writing, obsession with taking pictures, inventing of stories with logical constructions and strange landscapes, communication with not-only-art-people-all-over-the-world, swimming, dancing and arguing, taking life as a challenge and total beauty; and trying to change the world through art, even in discrete and weird forms. She is also the chief editor of Umelec Magazine.
Levan Chogoshvili is one of the first artists questioning the traditional preoccupation with formal features of socialist art imposed by the Soviet ideology in Georgia. He created an original syncretic language for his paintings in 70-ies. Since his artistic occupation has developed beyond two-dimensional boundaries of canvas. Levan’s installations, performances, art objects are inspired by traditional Georgian culture. Levan lectures at art institutions; he is a member of the Georgian Academy of Sciences; and co-founder of AIRL.
Levan’s work for Frozen Moments is based on re-contextualization of the former Ministry. He observes the famous Georgian military road running from the Caucasian ridge towards the south, linking the ancient Christian architectural monuments and only two soviet buildings– the Institute of Agriculture and The Ministry of Transport. The collapse of the soviet system resulted in 180 degree change – we could look at the Former Ministry of Transport only from the outside; now we can overlook the military road from inside of the building. Once located on the physical and ideological periphery of the state system, now the building is turned into the almost centre of the new one.
Rene Gabri a philologist might speculate that this name means or signals the rebirth of non-believing. A historian would look to Tehran, where this name was assembled, attempting to find out how a French name René could attach itself to the name of a Zoroastrian tribe. An anthropologist would object to the very designation of Gabri as non-believer, arguing that not believing in Allah or God does not necessarily mean not believing in anything. An ethnographer would patch together a chronicle of the unforeseeable rituals, events, and passions, which would assign a Parska-hay child, this name. A schizoanalyst would reject all of these attempts to delimit this life under the circumscription and signification of a name. Instead, she would emphasize the collective, which took up this name: a multiplicity of lines. First she would identify the abstract and segmentarized lines, which proceeded at various points to cross over the body assigned this name. The earthquakes, revolutions, genocides, wars, emigrations, racisms, explosions, implosions, collisions, events, which, from time to time, shifted the named’s center of gravity and unfurled a matrix of forces. At the same instant, she would trace all the flight paths, the becomings, the attempts to collectively assemble a plane of consistency, to confound and deterritorialize perceived limits, including those of any biography. An artist might attempt to find a precise gesture or act befitting each specific time and place this name would be called.
Bouillon Group makes performances, actions and artistic interventions in the public space. The group created a series of apartment exhibitions. Contrary to soviet apartment exhibitions, in which private space often served as a gallery for presenting artworks not accepted by the political regime, Bouillon group’s use of private space underlines the artistic importance of non-artistic space. The Group was founded in 2008. There are six members in the group: Koka Kitiashvili, Temo Kartlelishvili, Zura Kikvadze, Natuka Vacadze, Katia Kecbaia, Lado KharTishvili. In Frozen Moments Boullion questions functionality and illogical nature of the building; its sculptural monument side. Architecture which is non-functional, illogical, dismembered, obscure inside like soviet system. The most intimate parts of the building –toilets, have lost its intimacy in order to be integrated with the common space; now they become functional for the common, shared use.
Daniel Birkenmayer was born 1970 in Freiburg, Germany. He was raised under the circumstances of an alternative lifestyle. After moving to Berlin-West in 1979, he had to fight for his own reality and self-esteem amongst his peers. At last Daniel felt like a champion among champions living a cool city life. Coincidences opened the way into the laboratory of “self” to study the nature of mind. Since then he retreats every year for de-conditioning practices and familiarisation with emptiness, light and space. Parallel to one another, he worked as an apprentice cabinet-marker and as a self-employed project manager. In 2001, he started an education in engineering at the Biberach University for Applied Sciences. Since 2004 he manages various Georgia centred projects for the Institute For Real Estate Economy And Project Management at the same University. His present professional tasks are focusing on project management, know how transfer and networking in the fields of engineering education, project execution, and project development, lecturing at Telavi University in Georgia.
Melinda Braathen holds a B.A. in the Arts from Bard College. She currently lives in Berlin and is an editor at Sternberg Press. Fascinated by the English language at large, her focus hones in on the poetics of experimental attitude, critical theory, and cultural studies. She is currently writing on and working towards understanding Hannah Arendt’s own understanding of understanding in Essays in Understanding, 1930-1954.
George Chakhava/ Zurab Jalaghania. George Chakhava (1923 – 2007) and Zurab Jalaghania b. 1939 are co-authors of the Ministry of Transport. Mastering of complicated relief became the defining moment of their creative work. For them, the more complicated the relief, the more possibilities for the architects. They realized among others: the motor station in Yalta, the shell-shaped café and the pavilions in Abkhazia and Adjaria, the motor-road junctions in Abkhazia and the Ukraine – are unique combination of Constructivist, Soviet, western and traditional Georgian architecture.
Chakhava’s Comment: Created by me the architectural structure delivered from the earth – “The Space City” (“Sakpatent” (Georgian Patent) Certificate #1538) is based on the ground with the communication trunks of the props. The props occupy lesser space of land than traditionally built houses and keep the natural landscape unchanged. With “The Space City” method, we are able to cover any relief and it does not destroy the life which existed there. Considering the laws of nature, I made this solution. As we know, forests are the biggest population of the earth. Forests consist of different trees, which have crowns separated from the earth and are connected by tall communication trunks on the roots. Between the earth and crowns (props) there are a lot of free spaces for other sentient beings, which create one harmonious, balanced world with the forest. “The Space City” can be very close to the sea, with the props in the sea itself, in such a way that the water’s destructive waves (of the element) will pass under “The Space City” construction, lose their strength and not damage the building at all. The recent natural disasters in the world once again convince me that, with “The Space City” method, built houses on the sea-side are safer and the building expedient (advisable). The achievements of modern techniques give us the means to construct not only the skyscrapers but ecologically clean and psychologically comfortable urban space delivered from the earth.
Josef Dabernig born 1956 in Kötschach-Mauthen, Austria. Visual artist, graduated in sculpture in 1981. Short films since 1994. Lives in Vienna. Solo exhibitions including the MAK Vienna (2010), Andreas Huber Gallery, Vienna (2007), Galerie im Taxispalais, Innsbruck (2006), National Museum of Contemporary Art Bucharest (2006), Bunkier Sztuki, Cracow (2005), Museum of Contemporary Art, Leipzig (2005), BAK – basis voor actuele kunst, Utrecht (2003) an the Contemporary Art Center, Vilnius (2002). Participations at Manifesta 3, Ljubljana (2000) and the Venice Biennials in 2001 and 2003. Josef Dabernig brought the 3d-model of the Bank of Georgia building in correspondence with two other architectural models of different significance: Nicolae Ceauşescu House of the Republic in Bucharest as megalomaniac statement of a dictator and the Schloss Plueschow, a landgrave’s stately home in the German region Mecklenburg-Vorpommern.
The Former Ministry of Transport is in this multiplied way arranged to an impossible architectonic context, raising question from a formal coherence and iconographic significance to eventually political connotations.
Niko Japaridze was born (1974) in Tbilisi, Georgia. He studied architecture at the Tbilisi State Academy of Arts. He then graduated from Moscow Architecture Institute (1997). PhD “Minimal Dwelling for Extreme Situations”. He also studied at the technical university in Delft, Netherlands, and in Paris before opening his own architectural studio in Moscow in 2002, called amc (architecture, music, cinematography) and it produced over twenty building projects and collaborations. In 2006, he moved to London where he has worked with two UK-based architecture companies: KPF (Park City, Moscow Development project); EPR Architects (Poole Quayside Housing Development project). Recently, he was Senior Architect at the Office for Metropolitan Architecture OMA in Rotterdam with specific focus on these projects: high rise residential towers and a new master plan in Dubai UAE; and “Zayed Stadium Renovation” Competition in Abu-Dhabi UAE. He is currently a principal of Japaridze Architects in London and Tbilisi.
Kote Jincharadze born in 1962 in Georgia, lives and works in Tbilisi, Georgia. In 1985 he graduated from the Tbilisi State Academy of Arts. Since 2001 he is a Professor at the Faculty of Design of the Academy. Kote is a conceptual artist elaborating the system of values in his works. He is concerned with the hierarchy of positions/attitudes, and physical and spiritual parameters. His art reflects the merging of material and the spiritual settings. The artist is a founder of ‘Arteli Ratcha’ foundation, which has been successfully organizing and hosting contemporary art workshops in the village of Chkvishi in the Ratcha region, Georgia. In 2005 he curated the international art convention “Art-Caucasus” in Tbilisi. Kote participates in many national and international shows in Georgia, Azerbaijan, Switzerland and Turkey.
Kote installed a series of neons on the most extreme parts of the building making it communicate the rhetoric questions scripted in all, Georgian alphabet.
Didier Fiúza Faustino & Mathieu Herbelin / Mésarchitecture. “Didier Fiúza Faustino’s work reciprocally summons up art from architecture and architecture from art, indistinctly using genres in a way that summarises an ethical and political attitude about the conditions for constructing a place in the socio-cultural fabric of the city. Spaces, buildings and objects show themselves to be platforms for the intersection of the individual body and the collective body in their use. Each project represents a concept that subverts the social context, in which seeing is experimenting beyond submission to the dichotomy of the rules that normally mark out public space and private space. The body is recentred on the basis of the social implications of the space, alerting people to the dangers of subjecting it to an ambiguity of representation that may contribute towards their forgetting its identity.(…)”
João Fernandes (Director of the Serralves Contemporary Art Museum, Lisbon, Portugal)
Yona Friedman (b. 1923), one of the most visionary architects of our times developed his concept of Ville spatiale, the Spatial City, on the basis of two elementary thoughts: Architecture should only provide a framework, in which the inhabitants might construct their homes according to their needs and ideas, free from any paternalism by a master builder. Furthermore, he was convinced that the progressing automation of production and, resulting from that, the increasing amount of leisure time would fundamentally change society. The traditional structure of the city, according to Friedman, is not equipped for the new society. He suggested mobile, temporary and lightweight structures instead of the rigid, inflexible and expensive means of traditional architecture. Freedman founded the Groupe d’Etudes d’Architecture Mobile (GEAM) in 1958. A whole series of formal similarities between Constant’s New Babylon by Archigram and Ville spatiale can be identified. Both are raised on slender supports up above the earth; independent structures suspended over the old cities and the landscape. But the participatory aspect distinguishes Friedman ideas from Constant’s vision, which partly had authoritarian character. In 1960 Friedman published his two seminal manifestos, Architecture Mobile and La Ville spatiale. He defines the function of the space frame as follows: Critical for the Ville Spatial is what I call ‘spatial infrastructure’: a multi-storey space-frame-grid, which is supported by widely-spaced piles […]. This infrastructure forms the fixed element of the city. The mobile element consists of walls, base-surfaces and dividing walls, which make the individual division of the space possible; it could be called the ‘filling’ for the infrastructure. All elements which, come into direct contact with the users (i.e. those they see, touch etc.) are mobile, in contrast to the infrastructure, which is used collectively and remains fixed. Friedman began investigating mobile structures soon after the Second World War. With Panel Chains (1945) and Movable Boxes (1949) he developed a simple architecture made from prefabricated elements, intended to meet the basic housing needs of the people made homeless by war and Nazi rule. The elements were cheap to manufacture, easily transported and highly variable. With these designs, Friedman laid the foundation stone for his architectural philosophy, at the centre of which stood the needs of the inhabitants, architecture being seen always as an emancipatory structure. In the 1970s he expanded his Architecture mobile for developing countries with self utility-provision systems and dedicated himself to teaching and developing simple architecture using local materials and building techniques.
(from: http://www.megastructure-reloaded.org)
William Hollister a US citizen, has been living and working in Central Europe since 1995. As a curator, he has presented a series of shows based on the Czech and Slovak art scene, representing the first significant representation in Poland of the neighbouring art scene since the Velvet Revolution, and referred to a previous 1989 effort to represent Czechoslovak independent art in Wroclaw. Shadows of Humour (Unfortunate News), Wroclaw and Bielsko-Biała, Poland, 2006, put the country on the map. The same show’s subsequent Moscow presentation at MARS gallery was hailed as one of the most significant international artistic presentations. Previous shows include work with the Czech and Slovak group of surrealists: Dialectic of the Discovered, 2000 Re-orientation exhibition of Czech and Slovak Surrealists; and Svatokradez, participant in exhibition of Czech and Slovak 1999, Participation with the Exhibition, Dawn of the Magicians at the Czech National Museum Veltrzni Palac, Prague, 1997. Working as a freelance journalist, he has been English edition editor of Umelec Magazine for Contemporary Art since 2005.
Nana Kipiani – Director of AIRL, PhD in Art History and Theory, head of MA in Arts Interdisciplinary Studies. AIRL brings together theory and practice, heritage and modernism; to establish interdisciplinary research practice of Georgian art; while at the same time promoting artistic, intellectual and cultural cooperation and exchanges with the greater world to provide links between four spheres: education, information, network and innovation. Together with Daniel Baumann she was the initiator of Tbilisi series projects.
Eva Khachatryan (b.1977) is an independent curator and member of AICA Armenia. Between 2003-2008 she was working as a curator at the Armenian Center for Contemporary Experimental Art (ACCEA) and between 2006-2008 she was holding the position of co-director of Department of Fine Arts at the ACCEA. At the moment she is realizing her projects at the Suburb Cultural Center. Her recent curatorial work has been mostly on women‘s issues and new media in contemporary art. Since 2005 she has been organizing projects such as “Women’s Dialogue” International Festival ( ACCEA, Yerevan), “Art in the Age of New Technologies” International Media Festival (ACCEA, Yerevan), “Alternative Vision” group exhibition (Art Point Gallery, KulturKontakt, Vienna), “Memory and Identity” group exhibition in the framework of “Culturescapes” festival (Basel, Switzerland), “All and Now!” International women’s exhibition (Media Center, Yerevan), “Every Day, Everywhere” (Suburb Cultural Center, Yerevan). Recently she was involved as a researcher in the “Gender Check” exhibition curated by Bojana Pejic and initiated by ERSTE Foundation, MUMOK, Vienna.
Agnieszka Kurant (b.1978) is interested in the way in which trying to interpret the world logically can lead us to experience a fictional version of reality. She explores the economy and politics of invisibility and the existence of the future in the present. Kurant often collaborates with scientists and professionals whose activities are considered to be fictitious or paranormal to investigate the phenomena that exceed the logic of time, space, language and knowledge. She explores the accidents, errors and failures that turn into new concepts or inventions. Her project for Frozen Moments eludes to the short intervals when people want to escape from the dystopian oppressiveness of modernism and fly away (alone or with a whole building) or jump out of the window with home-made parachutes (itself being a pun on the parachute architecture) and the moments when modernist buildings collapse, crash or explode as a result of controlled demolition. Kurant’s works were shown in Palais de Tokyo, Paris; Tate Modern, and Frieze Art Fair in London among others. Her monograph Unknown Unknown was published by Sternberg Press in 2008. She is representing Poland (together with Aleksandra Wasilkowska) at this year’s Venice Biennale in the Polish Pavilion.
Vicki Lee & Next Dreamhacker / Accidental Lover BoyZ. ELY is a smART GROUPware, located in the “concrete jungles” of the Second World. A living organism, new concept of the smArt Group will survive in the cold Offline Network disconnections like a Virus. The body of the group is: different types of writers, musicians, performers, trashers, dreamers and just party love people. The mind of the group is: freedom of information, freedom of space travel, freedom of private experiment, memetics. The soul of the group is: Digital. At the moment we work on our music label, make different performances, write articles in magazines, play video games, try to wind up our fund “another georgia” and self-educate. Some of us work on dream and brain hacking experiences; some of us work to close all the games on Sega Mega Drive II; some of us are making second hand techno beats while others are sleeping. At the moment ELY is in the process of transformation to the new level. We decide to add a new Sector in our organism. This sector will produce chatbots, AI, AstronautiX design, dreammaps, second hand techno promotion, collaboration with scientists, transhumanist groups, NSK etc.
Nikolozi is an actor, performer, film maker. He studied at Institute of Culture; University of Theatre and Film. He made performances: “you and I are one unity” at Goethe Institute; “translation” – poetry translated in motion; “healing”-in Kutaisi Hospital; “geometry”; “free space” together with Human Rights Center; “boiling” at New Art Café; His documentary “Freedom of Expression “was shown at different human rights centres.
Nini Palavandishvili is a person with many interests and tons of ideas for projects of any kind in art with sometimes no time and space for realization. Raised in communist Georgia she decided to spend a long time in Berlin, which was formative for her personal and professional life. She loves archives as a media to find out truth in history and present. Always planned to study architecture, she still focuses on topics of the city, determined through architecture and buildings, that are shaped through different regimes and public or private usage. Nini is a very reliable and impulsive person, who expresses herself easily by a great laugh and an extraordinary style of dance. She enjoys now her life and work as an assistant curator at the Museum of the Contemporary Art in Leipzig.
Lali Pertenava is an art researcher digging in models of interpretation. She is interested in art of New Media which overcomes potential visual/textual opposition combining texts, images, and sounds making artistic world more complex and posing new questions for researchers. She likes to debate on how art functions as a system of representation; on fluctuation of power balance between verbal and visual and on tension imposed by post-theory era.
Richard Reynolds grew up gardening in Devon. He began guerrilla gardening in 2004 as an illicit nocturnal hobby, eager to escape his high rise flat and transform his neighbourhood. His solo skirmishes around the Elephant & Castle have become a global mission to inspire people to garden beyond their boundaries. Through his website GuerrillaGardening.org and book On Guerrilla Gardening he has met and gardened alongside guerrilla gardeners from around the world and has become something of a spokesperson for a diverse and loosely gathered movement that challenges the way we use public space today. The concept for his research is based on categorising and framing the layers of horticultural history at the location through observation and interview; using these as inspiration for some temporary micro gardens, experiments in what might be and recreations of what has past.
Georg Schöllhammer is an editor, author and curator. He is editor-in-chief of the magazine Springerin – Hefte für Gegenwartskunst, Vienna, which he co-founded in 1995. From 2005 to 2007 he was editor-in-chief of Documenta 12 and conceived and directed documenta 12 magazines. In his function as head of tranzit.at Schöllhammer will co-curate Manifesta 8 (2010). Further he leads the research groups” Parallel Modernities – Architecture at the Margins of the Soviet Empire” and “Sweet Sixties”, is chair of “The Július Koller Society” (Bratislava). Schöllhammer works as researcher in the context of “Former West” and as member of the board of “Kontakt. The Art Collection of Erste Bank” works in the artistic board of the festival steirischer herbst in Graz and as a corresponding member of the Vienna Secession. Recent exhibitions and projects include: L’Internationale (VANABBEMUSEUM, MACBA, MODERNA GALERIJA AND MUHKA) 2009 ongoing, KwieKulik, (BWA Wroclaw, 2009), 5th Gyumri International Biennial of Contemporary Art, Gyumri, 2008 and Kontakt, Museum of Modern Art Ludwig Foundation, Vienna & Museum of Contemporary Art, Belgrade, 2006. Schöllhammer is based in Vienna.
Slavs and Tatars is a collective devoted to an area east of the former Berlin Wall and west of the Great Wall of China known as Eurasia. Colliding the polemical, the analytical and the affective in a society that too often sequesters each, Slavs and Tatars excavates stories and legacies at heightened risk of being forgotten and trampled under the guise of progress-cum-westernization. Based between Brussels and Moscow, the collective’s work spans several media, disciplines, and a broad spectrum of cultural registers (high and low) focusing on an oft-forgotten sphere of influence between Slavs, Caucasians and Central Asians. In 2009, Slavs and Tatars published Kidnapping Mountains (Book Works), a celebration of complexity in the Caucasus, and more recently Love Me, Love Me Not: Changed Names: a selection of 150 Eurasian cities whose names have been caught like children in the spiteful back and forth of history’s custody battle. Slavs and Tatars have exhibited at the Barbican, Netwerk Centre for Contemporary Art, the Goethe Institute, New York, Colette, and the Moscow Biennale. Their work is in the permanent collection of the Museum of Modern Art, New York.
Sophia Tabatadze is a Georgian/Dutch artist from the generation of those who were children under Soviet Union and got in the so-called transition country as adults. Change and adaptation is the personal experience that the artist interprets in her works. She lives and works in Netherlands, Germany, Georgia. Motivated by utopian social transition of Georgia she creates, performs, intervenes with light ironical-critical references. Her works are exhibited in Georgia and internationally.
Nestan Tatarashvili is interested in art, urbanism, all types of architecture and engineering, ecology, nature, travelling, swimming, skiing, tennis and mountaineering. She graduated from the faculty of architecture at Tbilisi Technical University in 1983 and since then has been working in the field of Monument Protection and Restoration. Since 1996 Nestan is head of the Art Nouveau Preservation Group in Georgia. In addition, she regularly publishes articles in both local and international popular and scientific journals about the problems of restoration, modern construction, the preservation of historical districts and towns, and the protection of architectural monuments.
Nienke Terpsma & Rob Hamelijnck / Fucking Good Art. Dutch artists and non-academic free-style researchers Rob Hamelijnck and Nienke Terpsma are best known as editors of Fucking Good Art, a periodic publication or art magazine founded in 2003. It is sometimes described as a ‘zine’ published both on paper and online. In the past, the artists settled for shorter or longer periods in, among other places, Munich, Berlin, Dresden, Copenhagen, Riga, Basel, Zurich and São Paulo, to make editions (publications and web-radio) of the Fucking Good Art on the basis of the local context and in a constantly changing collective of artists and curators.
Wato Tsereteli is an artist/ photographer/curator and creative administrator. Studied film in Tbilisi. Obtained MA from the department of Photography at the Academy of Fine Arts in Antwerp (Belgium). Wato’s artistic works are 2/3/4 dimensional objects with well structured spatial organization in/of them. Wato initiated: Caucasian Center of Cultural Development (Media Art Farm/Institute of Photography and New Media), Cumbo group, Center of Contemporary Art – Tbilisi; international art project APPENDIX. He is curator of multiple exhibitions and projects.
Urban Reactor / Levan Asabashvili. Urban Reactor is convinced that architecture and planning cannot be practiced in the autonomous regime. They perceive built space as a product and at the same time as a determining framework of complex technological, social, economic and political relations being in the state of permanent change and mutual influence. They are not inspired by the abstract and remote conceptions, formal complexities or engineering potentials. They are public activists with a critical stance towards their profession and the socio-spatial reality we happen to live in. They see the value of their work – concepts cultivated, techniques applied or decisions made – by the extent to which it addresses problems in the wider perspective of a socio-cultural dimension.
Jan Verwoert is an art critic based in Berlin and has been writing about art and philosophy for different international magazines, journals, anthologies and artist’s monographs. His book Bas Jan Ader — In Search of the Miraculous was published by Afterall Books, London, in 2006. He is contributing editor of Frieze magazine and has been a core faculty member at Piet Zwart Institute in Rotterdam since 2005. A volume of his collected essays Tell Me What You Want What You Really Really Want will be published by Sternberg Press in 2010.
Vladimir Volnovik born in 1970 in Tbilisi, Volnovik studied art and architecture in Moscow from 1988, and in 1992 graduated with honours. Interested in Architecture and Urbanism, he moved to Berlin to investigate the new challenges facing the eastern cities after the fall of the Berlin wall. A span of seven years resulted in several close friendships and a great disappointment in Architecture and its complacency with ruling ideologies. In 1999 due to family circumstances, he moved to New York. His early years in New York involved various artistic collaborations as well as paid and unpaid work for various groups including Steven Holl Architects and Diller & Scofidio. 2003 was a critical moment, after visiting his relatives in Tel Aviv, he became very depressed. He made a decision to withdraw from art and architecture until further notice. He moved to an ashram in upstate New York and practiced meditation. A moment of enlightenment came to him in late 2008, early 2009, after 5 years of meditation, he understood everything, or nearly everything that would connect the various episodes of his life. His Soviet past, his Architecture education and research in Berlin, the state of Israel, Constructivism, Bauhaus, Kibbutzim, 2001 in New York. He comes back to life, and sees the way: People who know the state of emptiness will always be able to dissolve their problems by a turbulent constancy.
Aleksandra Wasilkowska is an architect and theoretician working in between micro and macro scale projects such as houses, interiors, exhibitions, public installations and urban strategies. From her various collaborations with artists, sociologists, scientists, and mathematicians emerged such projects as the temporary pavilion Assembling in Public in London or the publications Warsaw as emergent structure. Her studio is used as a site of experimentation – a vitrine displays a self-organising installations emerging without author control. She is representing Poland (together with Agnieszka Kurant) at this year’s Venice Architecture Biennale in the Polish Pavilion. She is strongly inspired by complex science and living systems like slime molds that oscillate between a swarm and one organism in order to adapt to the changing environments. Her installation for the Frozen Moments become a complex irrigation system for the ruins of the modernist utopia.
Martin Zet is at the moment refusing to write a bio. Actually he wants to have a rest from the continuous task of creating a bio. You can consider this to be part of his fight for his freedom.”
FREE MARTIN ZET!
Outsourced contributions curated by Gio Sumbadze / Urban Research Lab
Urban Research Laboratory – URL. The platform serving the visual arts by enlarging their exhibiting contexts, finding locations for various multimedia and non-media interventions, integrating art with the architectural landscape, acoustic contexts or urban conditions. URL serves also as an archive because of fast growing destructive processes of the architectural heritage from the end of the last century such as the Soviet infrastructure. URL is also building a database for Tbilisi social housing of the “mikro-raions” (microdistricts), by collecting the technical data about the architects’ concepts, the construction processes, or the particular locations.
URL/Gio Sumbadze – Visual/Sound Artist/Curator. Gio’s recent work focused on documentation of Soviet districts in Georgia and the exploration of their utopian properties. Initially trained as designer at Fine Art Academy in Tbilisi, Gio is a photographer, sound artist and curator; member of Goslab (group of visual and sound artists) and Urban Research Lab.
URL/Ani Chorgolashvili – Art historian/Photographer. She is working on a series of photographs on Soviet and post-Soviet architecture and is developing a theoretical research of spontaneous urban developments in post-Soviet Tbilisi. Her deviations from theoretical inquiries to the practical result in research based conceptual photo images of Soviet heritage. Ani is a member Archidrome (archive of contemporary art from Georgia and Caucasus), URL.
Rezo Glonti – Photographer/Musician from Batumi, Georgia. He is a ship navigation specialist. Travelling around the world he collects and manipulates ‘real-world’ sound material. He uses lap-top and microphone to record miscellaneous sounds for his tunes to make them more specific and unique.
Greg Lindquist received a dual masters degree in fine arts in painting and art history from Pratt Institute in 2007. His work has been written about in various publications, including Art in America, ARTNews, Harper’s Magazine, The New York Sun, The New York Observer and The New York Press. Lindquist’s most recent work addressed architectural decay and entropy through an immersive installation of painting and sculpture. The project Greg proposed for the Frozen Moments as collaboration with and through Urban Research Lab was to create, ship and track several oil paintings of the Ministry of Transportation building. The two week transit of the paintings reflected the complex palimpsest of contexts the site evokes, traversing environmental, political and economic boundaries from the United States to Georgia. Their digital sources (some paintings based on reference images transmitted via internet from Sumbadze to Lindquist) yet physical/illusionistic constructions allude to the uneven transportation (physical and virtual) infrastructures from which Georgians obtain information. The paintings, shipped rolled in a tube, via Fed-Ex’s “International Economy” service were tracked with Fed-Ex’s service. Their location in transit is posted in the building and on the Urban Research.
Tamuna Karumidze / Multimedia artist. She studied Audio -Visual Media at Berlin Art Academy; exhibited in Georgia and Internationally at Cobra museum, Amsterdam, Netherlands; Sharden Gallery Tbilisi; Tbilisi History Museum; La Maison des Arts et de la culture de Créteil, Paris, France; Rote Fabrik Shedhale, Zurich, Switzerland… Her works participated in kino kunst musik im alten Hallenbad; Tbilisi, International film festival, Georgia; Film festival, Vienna, Austria, The Volksbühne (“People’s Theatre”), Berlin, Germany.
Koka Ramishvili & Nelly Zedginidze. Koka Ramishvili, who was born and raised in the Soviet Georgia, belongs to the generation, which is now referred as the “last Soviet generation”. This generation possesses an extremely specific historical experience and cultural consciousness. Connection of this generation to the cult of the modernity served by Soviet project in very radical, sometimes even repressive radical forms, is very obvious. At the same time it was the “last Soviet generation” that took the criticism of the Soviet modernity, developed from the end of 1960’s in the public opinion, for granted. This criticism remained justified and invariably urgent as that modernity refused to accept it on the level of ideology almost until the very last moment. (Bio by Viktor Misiano)
გაყინული მომენტები: არქიტექტურა გვპასუხობს
კვლევა და დასვენება
22-25 ივლისი, 2010, თბილისი, საქართველო
საჯარო გახსნა: ხელოვნება, არქიტექტურა, საუბრები, კონცერტები, ექსკურსიები და სხვა
ხელოვანები, აკადემიკოსები, არქიტექტორები, კურატორები, ეკონომისტები და თბილისის მაცხოვრებლები კონტექსტუალურ საზაფხულო ხელოვნების პროექტში ყოფილი საქართველოს საბჭოთა რესპუბლიკის გზების დეპარტამენტის სამინისტროსა და საქართველოს ბანკის მომავალი სათაო ოფისის შუალედურ დროის მონაკვეთში:
ვაჰრამ აღასიანი, აირინ ანასტასი, ეი არაკავა/მარი მუკაი/გელა პატაშური/სერგეი ჩერეპნინი, რუბენ არევშატიანი, ბეტინა ატალა, დანიელ ბაუმანი, ალენა ბოიკა, რენე გაბრი, ჯგუფი ბულიონი, დანიელ ბირკენმაიერი, გიორგი ჩახავა, იოსებ დაბერნიგი, კოტე ჯინჭარაძე, დიდიე ფიუზა ფაუსტინო და მეთიუ ჰერბელინი / მესარქიტექტურა, იონა ფრიდმანი, უილიამ ჰოლისტერი, ზურაბ ჯალაღანია, ნანა ყიფიანი, ევა ხაჩატრიანი, აგნეშკა კურანტი, ვიკი ლეე და ნექსთ დრიმჩექერ/ექსიდენთალ ლოვერ ბოიზ, ნიკოლოზი, ნინი ფალავანდიშვილი, გელა პატაშური, ლალი პერტენავა, რიჩარდ რეინოლდსი, გეორგ შიოლჰამერი, სლავსენდთათარს, სოფია ტაბატაძე, ნიენკე ტერპსმა და რობ ჰამელინკი / ფაკინგგუდართ, ვატო წერეთელი, ურბანული კვლევის ლაბორატორია: გიო სუმბაძე. ანი ჩორგოლაშვილი და რეზო ღლონტი, გრეგ ლინქვისტი, თამუნა ქარუმიძე, ნელი ზედგენიძე და კოკა რამიშვილი; ურბან რეაქტორი, იან ვერვორტი და მელინდა ბრათენი, ალექსანდრა ვასილოვსკა, მარტინ ზეტი
ჯოანა ვარშას პროექტი
კავკასია საუბრობს გაყინული მომენტებით. კომუნისტური რეჟიმი დაინგრა და მატარებლები გზად გაჩერდა, თბილისის თავზე მიტოვებული საბაგირო მანქანები დაეკიდა, ხოლო გიუმრის განუხორციელებელი მომავლის უძრავმა ქონებამ დროებითი მაცხოვრებლები შეიფარა. საბჭოთა არქიტექტურულმა მემკვიდრეობამ რეგიონში მრავალჯერადად გამოყენების, შემოქმედებითი მეურნეობისა, მდგრადი და თვითორგანიზებადი პოლიტიკური კურსის ნაადრევი პოტენციალი გამოავლინა, რაც პარალელურად დღევანდელ კულტურულ დისკურსშიც ჩნდება. საქართველოს საბჭოთა რესპუბლიკის ყოფილი გზების სამინისტრო, აშენებული 1975 წელს გიორგი ჩახავასა (1923-2007) და ზურაბ ჯალაღანიას მიერ, ერთ-ერთი ყველაზე განსაცვიფრებელი შენობაა მსოფლიოში. რეალიზებული უტოპიის (ა უტოპიე რეალიზაბლე) მაგალითი გაზრდილი რეალობის ნაყოფია, რომელშიც კომუნისტური მომავლის სახე ორგანულ, პალიმფსესტურ არქიტექტურასა და განგრძობად, არა-სპეციალისტის-მიერ-დაგეგმილ გარემოს ერწყმის.
კავკასიელი და საერთაშორისო ხელოვანების, არქიტექტორების, კურატორების, აკადემიკოსების და თბილისის საზოგადოების 3-დღიანი რეზიდენცია გვთავაზობს საკვლევ და დასასავენებელ მდიდარ და მომხიბლავ სესიებს ამ ჰეტეროთემატური ადგილის შესახებ. პროგრამაში შედის საუბრები, სახელოსნო სესიები, ხელოვანთა და არქიტექტორთა ინტერვენციები, კონცერტები, ექსკურსიები და საღამოები სახურავზე. ამოსავალი წერტილი გაყინული იმიჯების პოეზიაა, მისი წარსული და მომავალი მნიშვნელობების ჩვეული პოტენციალი – უფრო ვიდრე მოდერნიზმის მემკვიდრეობა; მოძრავი და მოსეირნე ქალაქი, ჩართვითი კონცეპტები, “უკან მომავლისაკენ” კურსი და ბევრი სხვა. ივლისი 3 დღის განმავლობაში ეს ფანტასტიური შენობა გარდაიქცევა ჰორიზონტალური თანამშრომლობის დიაგრამად, რომელშიც ერთ სპონტანურ ქმედებასაც კი შეეძლება მთელი პროექტის რადიკალურად შეცვლა. ეს ასევე იქნება ერთადერთი შესაძლებლობა, რომ საქართველოს ბანკის სათაო ოფისის სარემონტო სამუშაოების დაწყებამდე, შენობა გაიხსნას საჯაროდ.
მობრძანდით, შემოგვიერდით თბილისში!
საინიციატივო, შემოქმედებითი ჯგუფი:
აზერ სფეის ფონდი (The Other Space Foundation) და ლაურა პალმერის ფონდი ვარშავა (Laura Palmer Foundation Warsaw)
პარტნიორები: ჯეოეარ საქართველო (GeoAIR). აიკა სომხეთი (AICA), უძრავი ქონების ეკონომიკისა და პროექტის მენეჯმენტის ინსტიტუტი, ბიბერახი, გერმანია
ადგილზე კონფერენციის კურატორი: ევა ხაჩატრიანი,
დიზაინერი: კასია კორჟაკი
მწარმოებლები და კოორდინატორები: ჟულია მისალა, გელა პატაშური და ლალი პერტენავა
სპონსორები: პოლონეთის რესპუბლიკის კულტურის სამინისტრო (MKiDN), ქალაქი ვარშავა და ტრანსკავკასია. ევროპის კავშირის კულტურის პროგრამის მხარდაჭერით
მთავარი პარტნიორი: საქართველოს ბანკი
ruinsofourtimes.wordpress.com
www.laura-palmer.pl
პროგრამა – გაყინული მომენტები: არქიტექტურა გვპასუხობს
22-25 ივლისი, 2010, თბილისი, საქართველო
სახალხო გახსნა: ხელოვნება, არქიტექტურა, საუბრები, კონცერტები, ექსკურსიები და სხვა
სახალხო გახსნა: 22.07.2010
17.00. – საავტომობილო გზების ყოფილი სამინისტრო, გაგარინის ქ. 29ა
23 – 25 ივლისს, 16.00-21.00, პროექტის ფარგლებში გაიმართება საუბრები, დისკუსიები (ინგლისურ ენაზე) ყოფილი სამინისტროს შენობაში. დასწრება უფასოა!!!
22 ივლისი, ხუთშაბათი
სახალხო გახსნა:
17.00-18.00 ბუჩქები: საქალაქო პარტიზანული მებაღეობა, რიჩარდ რეინოლდსი
რიჩარდ რეინოლდსი ხვდება პარტიზან მებაღეებს და მუშაობს მათთან ერთად მთელს მსოფლიოში საკუთარი ინტერნეტ გვერდის GუერრილლაGარდენინგ.ორგ და პარტიზანულ მებაღეობაზე წიგნის საშუალებით. იგი მრავალფეროვანი მოძრაობის ერთგვარი წარმომადგენელი გახდა, რომელიც კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს საზოგადოებრივი ადგილების გამოყენების გზას დღევანდელობაში. მისი კვლევის თემა ეფუძვნება მებაღეობის ისტორიის ფენების კატეგორიზაციასა და შედგენას ადგილზე დაკვირვებითა და გასაუბრებით; რასაც იგი იყენებს დროებითი მიკრო ბაღების შესაქმნელად, ექსპერიმენტებისათვის და აღდგენებისათვის.
18.30-19.00 ავტოცენტრი გვპასუხობს – სინემატიკური პერფორმანსი, ეი არაკავა/ მარი მუკაი/გელა პატაშური/სერგეი ჩერეპნინი
19.30-20.15 ჩვენ ვცხოვრობთ თქვენი მომავალი საზოგადოებით – საუბარი არქიტექტორ ზურაბ ჯალაღანიასთან, გიორგი ჩახავა უმცროსთან; მოდერატორი ვაჰრამ აღასიანი (რუსულად ინგლისური თარგმანით)
20.20 – 22.00 რეტრო-ფუტურო: ინდონეზიური ზღაპრების მუსიკალური ნაკრები, ჯგუფი ცუმბო
და კოქტეილი სახურავზე
ცუმბო არის ხელოვანებისა და მუსიკოსების კოლექტივი თბილისში. ცუმბო ქართული ჟარგონია და აღნიშნავს დამხმარეს ან მსახურს (კარგი გაგებით). ცუმბო არ არის ერთჯერადი ნამუშევარი ან პროექტი, არამედ დამოკიდებულებაა კულტურასა და ცხოვრებასთან.
23 ივლისი, პარასკევი
16.00-20.30 საუბრების პროგრამა ნაშუადღევს: აუტოპიები?!
ინგლისურ ენაზე
16.00-16.30 იან ვერვორტი, თანამედროვეობის სამი ამოცანა: შეხვედრა მის მოჩვენებებთან, ჯაჭვების გაწყვეტა და საუბრების გაგება. ხელოვნება რომელიც “აძლევს ჩვენებას”, ტრადიციის გაწყვეტის პოლიტიკა და აზრიანიდან უაზრობის თარგმნის ოსტატობა როგორც დაუსრულებელი თანამედროვეობის გამოწვევები.
16:30 – 16.40 კითხვები და კომენტარები
16.40-17.10 ნანა ყიფიანი “მომეცი მომავალი დღეს” (ვლადიმირ მაიაკოვსკი)
ჩახავას 1970-იანების შენობის ფესვების აღმოსაჩენად წავალთ რამდენიმე მიმართულებით: დავიწყებთ თბილისის მიხედვით შუა საუკუნეების ორგანული ქალაქის ტრადიციების მიმოხილვას, მივალთ 1920-30-იანი წლების საბჭოთა ორგანულ და “ქაღალდის არქიტექტურამდე”, შევეხებით თბილისის ავანგარდს იგივე პერიოდის ვიზუალურ ხელოვნებასა და პოეზიაში. ამასთან ერთად, მოკლედ განვიხილავთ 1960-70-იანი წლების ურბანულ პოლიტიკასა და იდეებს.
17.10 – კითხვები
17.30-18.15 აუტოპიები: მესამე მილენიუმის ქალაქი. დიალოგი სკაიპით იონა ფრიდმანსა და ერიკ თრუსკოთს შორის.
ჭეშმარიტი უტოპია რეალიზებადია. დაიჯერო უტოპია და ამავდროულად იყო რეალისტური, არ ეწინააღმდეგება ერთმანეთს. იონა ფრიდმანი
იონა ფრიდმანის 50-იანი წლების ხედვა ახლა შეხვდა რეალობას, რამაც რაღაც წილად, მისი ნამუშევარის რეაბილიტაციაც მოახდინა. დავუსვათ კითხვა მომავალს, მესამე მილენიუმის ქალაქის კონცეფციას, იმ შენობაში ჩადგმული ეკრანის საშუალებით, რომელიც აშენდა 1975 წელს და წარმოადგენს “ვილა სპატიალე-ს” (სივრცითი ქალაქის) ფრაგმენტს.
18.15 – შემაჯამებელი დისკუსია
18.30 – 10წუთიანი შესვენება
18.40 – 19.10 ხელოვნება არქიტექტურიდან და არქიტექტურა ხელოვნებიდან – დიდიე ფიუზა ფაუსტინო და მეთიუ ჰერბელინი (ბიურო დე მესარქიტექტურ)
“დიდიე ფიუზა ფაუსტინოს ნამუშევარი (…) ისე იყენებს ჟანრებს, რომ ქალაქის სოციალურ-კულტურულ წყობაში ადგილის შექმნის პირობების მიმართ პოლიტიკური და ეთიკური დამოკიდებულება შეაჯამოს. სივრცეები, შენობები და ობიექტები წარდგებიან როგორც ინდივდუალური სხეულისა და კოლექტიური სხეულის გადაკვეთის პლატფორმები. თითოეული პროექტი კონცეფციაა, რომელიც ანგრევს სოციალურ კონტექსტს, რომელშიც დანახვა იმ წესების დიხოტომიის დაცვის ექსპერიმენტია, რომლებიც განასხვავებს საზოგადებრივ სივრცესა და კერძო სივრცეს. სხეული იცვლის ცენტრს სივრცის სოციალური ჩარევის მიხედვით, აფხიზლებს ხალხს მისი რეპრეზენტაციის ორაზროვნების საშიშროებით, რამაც შესაძლოა მათ მიერ მისი იდენტობის დავიწყება გამოიწვიოს. (…)”
ჟოა ფერნანდესი (სერალვეს თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმის დირექტორი, ლისაბონი, პორტუგალია)
19.10 – კითხვები
19.20 – 19.50 გეორგ შიოლჰამერი, აფრიკა? ტრანსეროვნული პროექტები და კოლექტიური კურატორული პრაქტიკა
მაშინ როდესაც ევროპის დაინტერესებული საზოგაოებისათვის ცნობილია დასავლეთ აფრიკის, შუა აზიისა და ჩრდილოეთ აფრიკის სამხრეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნების უძველესი ხელოვნება და კოლონიალური ისტორია, ცოდნა ამ რეგიონის მოდერნიზმისა და ნეო ავანგარდიზმის შესახებ ძალიან შეზღუდულია. ეს განსაკუთრებით 1960-იან წლებს ეხება: კონცეპტუალიზმი კავკასიაში, ინდოეთის ტრიენიალის გავლენა დასავლეთ აზიაზე, ურბანული ავანგარდი შუა აზიასა და ირანში, მაღრიბის ნეო ავანგარდული ვიზუალური კულტურები – უნდა იქნას გამოკვლეული ადგილობრივად და მოთხრობილი ტრანს- ლოკალურად. ეს ყველაფერი არ არის კანონიზირებული, ადგილობრივადაც კი არაა ცნობილი. მნიშვნელოვანია, ამ პერიოდის წარდგენა მისი ორიგინალობით, დასავლურ კონცეპციებთან მსგავსებებითა და განსხვავებებით.
19.50- კითხვები
20.00 – 20.30 პოსტ-ყველაფრის კონტექსტის ანარეკლები, აირინ ანასტასი და რენე გაბრი.
პოსტ-მოდერნი, პოსტ-აპარტეიდი, პოსტ-საბჭოთა, პოსტ-კომუნისტური, პოსტ-ფემინისტური, პოსტ-იდენტობა, პოსტ-კაპიტალისტური, პოსტ-დემოკრატიული, პოსტ-ჩავარდნა, პოსტ-პოსტი. ხელოვანები შეეხებიან საკუთარ 10წლიან კვლევას პირველი დღის საუბრებთან დაკავშირებით. ისინი დასვამენ კითხვებს, ასევე განავითარებენ პრაქტიკას პოსტ-ყველაფრის კონტექსტში.
20.30 – შემაჯამებელი დისკუსია
გამაგრილებელი სასმელები
21.00 ფაქინგგუდართი, მაღლა და დაბლა
არაფორმალური დიალოგი ლიფტებზე, არქიტექტურაზე, ხელოვნებაზე, ექზორციზმზე, სახელსა და დიდებაზე, ძალაუფლებასა და დაკნინებაზე, და ჭიანჭველაზე, რომელიც შეხვდება შაქრის ნატეხს და გადაწყვეტს, ცხოვრება მას მიუძღვნას.
ანტონ კულჰასის ნაწარმოების “ჭიანჭველა, პატივისცემა და სახელი” მიხედვით (რემ კულჰასის მამა, ცნობილი ჰოლანდიელი მეიგავე).
21.30 ცოცხალი მუსიკა: ექსიდენთალ ლავერ ბოიზ
ნებისმიერი კიბერნეტიკული სისტემა მასში “თავისუფალი სურვილის” სისტემით– სტრატეგიაა. “სოკომუზიკა” სისტემაა. ექსიდენთალ ლავერ ბოიზ „თავისუფალი სურვილია“. ბგერა სტრატეგიაა. ნებისმიერი შენობა ორგანიზმია. ორგანიზმი რომელიც იყენებს თავისუფალ სურვილს როგორც ბატარეას არსებობისათვის არქიტექტურაა. შემოუერთდით ჩვენს ბატარეას, ბგერას მომაკვდავი ორგანიზმის შიგნით ამა თვის 23ში.
ელი (ექსიდენთალ ლავერ ბოიზ) შმAრტ ჯგუფია მეორადი მსოფლიოს “ბეტონის ჯუნგლებში”, ცოცხალი ორგანიზმი, შმAრტ ჯგუფის ახალი კონცეფცია, რომელიც დარჩება გათიშულ ცივ ოფლაინ ქსელში როგორც ვირუსი.
24 ივლისი, შაბათი
ნაშუადღევის საუბრების პროგრამა: ჩვენი დროის ნანგრევები/მასალების ანალიზი
16.00-16.30 პაიამ შარიფი/სლავს ენდ თათარს, მოპარული მთები
მოპარული მთები გასართობი და კუნთებიანი მოთხრობების, სურვილებისა, და დამარცხების ინფორმაციული კვლევაა, რომელიც ცხოვრობს კავაკასიის რაიონში. მოპარული მთები მიმართავს ენებისა და იდენტობების კომპლექსურობას ევრაზიის ავარიულ ხაზზე და წარმოადგენს “რეალპოლიტიკის”, კულტურული ნათესაობების და წარმოსახვითი წარსულებისა და მომავლების პერფორმატიულ კვლევას. იგი აკეთებს გეოგრაფიის მასალების ანალიზს კომპლექსურობის შესახებ, რომელიც სხვაგვარად კავკასიადაა ცნობილი. საუბარი შთაგონებულია ეპონიმური წიგნით, რომელიც “ბუქ ვერქის” გამოცემაა და იყო ნაჩვენები აალსტის თანამედროვე ხელოვნების ცენტრში, ბელგიაში.
.
16.30 – კითხვები
16.40-17.10 ალენა ბოიკა, პროგრესული ნოსტალგია: მომხიბვლელ და თასმებიან ფარდებს შორის
ნებისმიერი იმპერიის ნანგრევებზე რაღაც ახალი აღმოცენდება; ეს გარდაუვალია. საბჭოთა კავშირი ძლევამოსილი იმპერია იყო და მისმა დანგრევამ გამოიწვია სხვადასხვა დონის წესრიგითა და აბსურდით ორგანიზებული სხვადასხვა ფორმის ქაოსის წარმოშობა. ბელარუსია უნიკალური ქვეყანაა. აქ იმპერიის ნგრევამ ახალი არც ისე დიდი იმპერიის, მაგრამ უკიდურესად დახურული ქვეყნის წარმოშობის მცდელობას დაუდო სათავე. იმპერია, რომლის იდეოლოგია და ისტორია წარმოიშვა ყოფილის მოკრძალებული დანატოვარისაგან და ახალი კანონებისა და სლოგანების გაბედული განაცხადებისაგან. სიტყვები ისმის ამაყად და მტკიცედ, მაგრამ ვიზუალური მხარე იშლება, ვერ უძლებს რა ყალბი კონსტრუქციების დისჰარმონიას.
17.10 – კითხვები
17.20 – 17.50 რუბენ არევშატიანი, კინო მოსკოვის ღია დარბაზი ერევანში
ბოლო 15 წლის განმავლობაში პოსტსაბჭოურ სომხეთში სოციოპოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურული განვითარების პარალელურად ერევანი და რამდენიმე სხვა ქალაქი განიცდის ურბანული სივრცეების ტრანსფორმაციებს. ახალი მშენებლობები, დიდი რაიონების ჯენტრიფიკაცია ვითარდება ქალაქის საზოგადოებრივი ზონების მიზანმიმართული განადგურებით და კორუპციითა და გვიანი საბჭოთა მოდერნისტული არქიტექტურის სრული ნგრევით. კინო მოსკოვი ის ადგილია, რომელმაც წარმოშვა აქტიური საზოგადო დისკურსი და სოციალური მოძრაობა, რაც გადაიქცა მსოფლმხედველობათა ბრძოლის ველად სხვადასხვა სოციალურ ჯგუფებსა და მთავრობასა და ეკლესიას შორის. რა არის მსგავსი დაპირისპირების მიზეზი და ისტორიული წინაპირობები? რატომ ითვლება მოდერნისტული საბჭოთა არქიტექტურა “პოტენციურ” საშიშროებად ნეო-ლიბერალური ეკონომიკური, პოლიტიკური და კულტურული სისტემებისათვის პოსტ-იდეოელოგიურ სომხეთში? რა ტაქტიკითა და სტრატეგიით შეიძლება საზოგაებრივი ადგილების დაბრუნება.
17.50 – კითხვები
10წუთიანი შესვენება
18.10-18.40 უილიამ ჰოლისტერი, ჩეხეთის ეროვნული მუზეუმის სათაო ოფისი: მოძველებული სტრუქტურის მიღებული გამოყენების მოკლე ისტორია.
ჩეხოსლოვაკიის ფედერალური პარლამენტი აშენდა ყოფილი ჩეხოსლოვაკიის სააქციო ბირჟის ახლობლად 1960-იანებში. როდესაც ჩეხოსლოვაკია დაიშალა, იგი რადიო თავისუფლებამ დაიკავა. 9-11-ის მერე ტერორისტების სამიზნედ იქცა; რადიო თავისუფლება გადავიდა. ახლა იგი ჩეხეთის ეროვნული მუზეუმის სათაო ოფისია. ამ შენობის ცვალებადი გამოყენების მოკლე ისტორიას თბილისის მოთხრობას შევადარებთ. როდესაც მთავრობები იშლება, რა სახის ინსტიტუტები იკავებენ ადგილს?
18.40 – კითხვები
18.50-19.20 ნესტან თათარაშვილი – ლექცია-პერფორმანსი საბჭოთა საქართველოს არქიტექტურის პრეზერვაციის შესახებ
ჩვენი ისტორია არქიტექტურით იწერება, რომელიც მუდმივი ქმედებაა და ჩვენ არ უნდა ვიყოთ ბრმა მოწმეები ამ პროცესში. ჩემი თაობის ისტორია მოიცავს საბჭოეთისა და დამოუკიდებლობის 20-20 წელს. ჩვენ ცვლილებების ნაწილი ვართ: როგორც პოლიტიკური სისტემის ასევე გარემოსი – ბუნების, არქიტექტურის, ურბანიზმის და სხვა. შეგვიძლია გავხდეთ მავნებელი პრეზერვაციის აქტიური ნაწილი? როდესაც მმართველები მოითხოვენ შემოქმედებით დესტრუქციას როგორ უნდა გავიაზროთ პრეზერვაცია როგორც სამოქალაქო პრაქტიკა?
19.20 – კითხვები
19.30-20.00 ნიკო ჯაფარიძე, ოცნების დასავლეთი – ფიქრი საბჭოთაზე / ფიქრი დასავლეთზე – ოცნების საბჭოეთი
პოსტსაბჭოეთში არქიტექტურული ორიენტირები, XVIII საუკუნის სახლები, კონსტრუქტივისტული ქმნილებები თუ დიადი სტალინისტური შენობები და 70-იანი წლების შესანიშნავი ნამუშევრები საშიშროების ქვეშაა. პოსტსაბჭოური სივრცის ქალაქები “დისნეილენდის ხარისხს” იღებს ისტორიული შენობების ბეტონით ნაშენები და კვაზი-ისტორიული სტილის იმიტირებული ფასადებით შენიღბული თანამედროვე სტრუქტურებით ჩანაცვლებით. გაჩნდა სიტუაციის ისტორიული მიზეზების გარკვევისა და ახალი იმპულსების აღმოჩენის აუცილებლობა, რომელიც შეაქცევს არქიტექტურული იდეების უხეირო მიმართულებას. დიდი დრო დასჭირდა ადგილობრივ საზოგადოებას გზების სამინისტროს შენობის მნიშვნელობის აღიარებისათვის, რომელიც არა მხოლოდ ქართული ორიენტირია არამედ მნიშვნელოვანი ნაგებობა არქიტექტურის მსოფლიო ისტორიის კონტექსტში.
20.00 – 20.20 კითხვები და დისკუსია
გამაგრილებელი სასმელები
20.45 გერტრუდა შტეინის პოეზიისა და Mმელინდა ბრათენისა და იან ვერვორტის პროზის კითხვის ღამე
21.30 მფრინავი სამინისტრო – აგნეშკა კურანტის აქცია
საქართველოს საბჭოთა რესპუბლიკის საავტომობილო გზების სამინისტრო
aრარსებული ქვეყნის არარსებული სამინისტრო
კავკასიური არქიტექტურის სიმბოლო, საავტომობილო გზების ყოფილი სამინისტროს შენობა, დაგეგმეს არქიტექტორებმა გიორგი ჩახავამ (1923-2007) და ზურაბ ჯალაღონიამ საქართველოს საბჭოთა რესპუბლიკის საავტომობილო გზების მშენებლობის სამინისტროსათვის და ააშენეს 1975 წელს. დასაწყისიდანვე შენობა იყო კონკრეტული ადამიანის ხედვის მიღწევა მეტად ვიდრე საჭიროების განხორციელება. ჩახავა მხოლოდ არქიტექტორი არ ყოფილა, იგი ასევე სატრანსპორტო გზების მშენებლობის მინისტრი იყო. როგორც ერთი, ის მხოლოდ საკუთარი თავის კლიენტი არ გახლდათ; მას ასევე შეეძლო მისივე პროექტის განხორციელების ხელმძღვანელობა. კომუნისტური რეჟიმის ქვეყანაში, სადაც ეკონომიკა ექვემდებარებოდა პოლიტიკას, პროექტის ბიუჯეტი ოფიციალურად შეამცირეს 70 პროცენტით, რათა მოსკოვთან კონსულტაციის საჭიროება მოეშორებინათ თავიდან, სადაც არაპრაქტიკულ გეგმას ნამდვილად უარყოფდნენ. პროექტის ადგილმდებარეობად არქიტექტორებმა აირჩიეს ორ ციცაბო მთის ქანს შორის მდებარე ყოფილი სანაგვე. ციცაბო ადგილი საფუძვლისათვის ნაკლებად მყარი საშუალებაც იყო.
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ სამიმისტრო გადაიტანეს შენობიდან. 2006 წლიდან შენობა საქართველოს ბანკმა შეისყიდა. რამდენადაც შენობა ნაკლებადგანთქმულია თბილისსა და კავკასიაში (ზოგადად სოციალისტური ერისა და მისი მოდერნიზმის უარყოფის გამო) და სარემოტო ხარჯებიც საკმაოდ დიდია – ბანკი მერყეობდა სათაო ოფისის გადატანასთან დაკავშირებით და გეგმავდა შენობის გაყიდვას. თუმცა, ამ გაზაფხულს (2010 წელს) ბანკის გამგეობამ, რემ კულასის ახალი არქიტექტურისა (ინტერლეისი, სინგაპური, 2009 – ახალი ტროპიკული საცხოვრებელი სინგაპურში) და შენობისადმი ახალი თაობისა და საერთაშორისო ხელოვანებისა და არქიტექტორების დაინტერესების გავლენით, გადაწყვიტა შენობის გარემონტებისა და აგების დაწყება საჩქაროდ 2010 წლის ივლისიდან.
ტრადიციული ქართული პალიმფსესტისა და თვითორგანიზებული საცხოვრებლების ამრეკლავ მცენარეულობით დაფარულ შენობაში ბუნება და კომუნისტური მომავლის გამოსახულება ერთმანეთშია აერული. შენობა მთის სოფლებთან ჰარმონიაში იყო გააზრებული. ჩახავას ყოველთვის იტაცებდა ქართველების უნარი, მიესადაგებინათ საცხოვრებელი სახლები მთების მეტყველ ლანდშაფტსა და ზოგადად ბუნებასთან. მის შრომაში რთული რელიეფის დაუფლება ცენტრალური გახდა და ეს ასახულია შენობაში. სტრუქტურა მოიცავს გადადებული ბეტონის ფორმების მონუმენტურ ბადეს, 2 იარუსის 5 ჰორიზონტალურ ნაწილს, რომლებიც, როგორც ჩანს ერთმანეთზე დგას. დიზაინი მრავალი სხვადასხვა არქიტექტურული კონცეპტისა და კულტურის თეორიის გამოხმაურებაა, როგორიცაა ელ ლისიცკის ჰორიზონტალური ცათამბჯენები (ჭოლკენბüგელ) ან იონა ფრიდმანის ვილა სპატიალე, რაც გულისხმობდა არა ქალაქის დანგრევას, არამედ მეორეს დაშენებას არსებულის თავზე (ფრიდმანი და ჩახავა ერთ წელს დაიბადნენ 1923-ში). ჩახავას სხვა მისაბაძი იყო ტყე, ღერო ბირთვებია ჰორიზონტალური ნაწილები ხის კენწეროები, რათა მეტი ადგილი იყოს სხვა ცოცხალი არსებისა და ბუნებისათვის. შენობა ასევე გვახსენებს იაპონელი მეტაბოლისტების ნამუშევარს, რომელთა 60-იანებში აშენებული მოქნილი და გავრცობადი სტრუქტურები ორგანული ზრდის პროცესების ასოციაციას იწვევდა. არარეალისტური და მრავლად-გავრცობადი სტრუქტურით, შენობა წარმოსახვადი პოსტ საბჭოური მემკვიდრეობის ფანტომია, მითითება საბჭოთა მოდერნიზმის მემკვიდრეობა, უახლესი ინტუიციური კაპიტალისტური არქიტექტურული ცვლილება თბილისის ურბანულ გარემოში და მრავალფენოვანი, პალიმფსესტური თბილისის ნიმუში.
კონტექსტუალური პროექტი როგორც შენობის, ადგილმდებარეობის, ადგილობრიობის, გლოსალურობის, საზოგადო სივრცის, კონტექსტის, დროის, ინციდენტების და სხვა შესაძლო ფაქტორების თეორიზაციის შერწყმა
პროექტის საწყისი იდეა კონტექსტუალური დიალოგი ყოფილი სამინისტროს შენობასთან. მოწვეული ხელოვანები, კურატორები, ინჟინრები, არქიტექტორები, გეოგრაფები, პერფორმანსის ხელოვანები შეეცდებიან, ასახონ შენობის სტრუქტურა შერჩვეული საკვლევი საგნის მიხედვით, რაც მომდევნო ეტაპზე გადაიქცევა სტატიად მკითხველისათვის. პროექტი გაგრძელდება კვირის განმავლობაში და იქნება მატერიალისტური გამოფენების საპასუხო. იგი შემოგვთავაზებს კონტექსტუალურ რეაგირებას შენობაზე, მის დროით, პოლიტიკურ, სიმბოლურ ან არქიტექტურულ ღირებულებებს სხვადასხვა ფორმებში (საუბრები, ექსკურსიები, არქიტექტურული სტრუქტურები, აქციები და სხვა).
ნამუშევრები იქნება ინტეგრირებული შენობასთან. მათში ხშირად გამოყენებული იქნება შენობაში ნაპოვნო მასალები, და შექმნის შენობის დაძველების, მისი როგორც ურბანული უტოპია/დისტოპიის არსებობისა და მისი პოტენციური მომავლის მრავალმხრივ სურათს. პროექტი წარიმართება იმ დროით ნაპრალში, როდესაც იგი ატარებს როგორც ყოფილი სამინისტროს (საავტომობილო გზების არაარსებული სამინისტრო) საზოგადო და სოციალურ სახელსა და გააჩნია ბანკის კერძო ნაგებობად გარდაქმნის მომავალი. მოვლენა დაემთხვევა რემონტის დასაწყისს, და გარკვეულად, საეჭვოობის რისკს შესძენს მას. პროექტი ასევე პიველად შექმნის შენობის საჯარო მისაწვდომობის საშუალებას.
ჰორიზონტალური და მონაწილეობრივი კვლევა. შენობა როგორც დიაგრამა (ერთ სპონტანურ ნამუშევარს შეუძლია რადიკალურად შეცვალოს შენობა)
პროექტი ასევე ეძებს საყრდენს კვლევაში ჰორიზონტალურობის იდეაში, როლებისა და გადაწყვეტილების მიღების პროცესების გადანაწილებაში, რომელიც ეწინააღმდეგება გამოფენების კურატორობის კლასიკურ სქემას (კურატორს როგორც პროექტის მნიშვნელობისა და ჩარჩოს შემქმნელს). ჩემი არტისტული და კურატორული მიზანია ამ სქემის შექმნა და მოვლენის/კვლევის/პუბლიკაციის პლატფორმის წარმართვა, რომელშიც ერთ სპონტანურ ნამუშევარსაც კი შეეძელბა პროექტის შეცვლა. მდიდარი შინაარსის გარდა, პროექტი იქნება პლატფორმა სხვადასხვა თანამშრომლობითი პრაქტიკის ასახვისათვის და წარმოადგენს მოცემული გარემოებების ადგილობრივ კრიტიკას.
